arrow

Kwasy Omega 6, Omega 3 – czyli z czym to się je.

Olej roślinny składa się ze związków chemicznych zwanych kwasami tłuszczowymi. Najważniejszymi z żywieniowego punktu widzenia są tzw. kwasy wielonienasycone czyli takie, które posiadają co najmniej dwa wiązania podwójne między atomami węgla.  Ich nazwa – Omega/cyfra wzięła się od położenia pierwszego wiązania podwójnego – Omega 3 mają podwójne wiązanie przy 3. atomie węgla, Omega 6 – przy szóstym w 18. węglowym łańcuchu. Głównym kwasem tłuszczowym Omega 3 w oleju rzepakowym jest kwas linolenowy.          

Poza rzepakiem, bogatym źródłem tego kwasu tłuszczowego są: siemię lniane, olej sojowy, warzywa oraz orzechy. Kwasy Omega 6, oprócz kwasów nasyconych (tych niekorzystnych dla organizmu), występują bardzo powszechnie w naszej diecie. Omega 6 zalicza się do Niezbędnych Nienasyconych Kwasów Tłuszczowych (NNKT) czyli takich, których organizm wytworzyć nie potrafi, a więc muszą zostać mu dostarczane wraz z pożywieniem.  Natomiast nadmiar kwasów Omega 6 (tych bardzo powszechnych, żeby nie powiedzieć wszędobylskich) w diecie jest zagrożeniem dla prawidłowego użytkowania kwasów Omega 3, co zatacza błędne koło.

Dlaczego? Ano dlatego, że obydwa kwasy „obsługuje” ten sam enzym, przekształcający kwasy w związki proste – dostępne do organizmu. Związki o korzystnym działaniu na organizm (hormony tkankowe, serotonina, dopamina) powstają z przekształcenia kwasów Omega 3. Z kwasów Omega 6 powstają mniej korzystne substancje (np. związki prozapalne).

Z żywieniowego punktu widzenia najwłaściwszą proporcją, jaką należy zachować między kwasami omega 6 i omega 3 mieści się w granicach około 2:1.  Taki sam stosunek występuje w oleju rzepakowym, więc w ujęciu procentowym jest to około 20%/9% w całej kompozycji kwasów tłuszczowych rzepaku.

Niewłaściwa proporcja omega 6/omega 3 w diecie jest podstawowym czynnikiem obniżającym poziom tych drugich w organizmie. Do najważniejszych schorzeń powodowanych przez niedobór omega 3 należą: depresja, agresja, nadpobudliwość dziecięca, otyłość, cukrzyca, nowotwory, choroba Alzheimera, choroby serca, miażdżyca, alergie, egzemy skórne. Na sam koniec przypomnijmy, co jeszcze oprócz nieprawidłowego stosunku w omega 6 do omega 3 w diecie ma wpływ na obniżenie zawartości tego ostatniego we krwi. Jest to przede wszystkim nadmiar alkoholu, niedobór witamin z grupy B i E oraz …. wiek. W starzejącym się organizmie obniża się bowiem aktywność enzymów, które biorą udział w przemianach kwasów tłuszczowych. Z tego właśnie powodu starsze osoby muszą szczególną uwagę ogniskować na wzbogaceniu swojej diety w kwasy omega 3.